بصير احمد دولت آبادى
71
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
اعلى و يا 5 ، 12 جريب زمين متوسط در نظر گرفته بود . جالب اين بود كه اين 5 ، 12 جريب يا 5 جريب زمين كه به دهقان بىزمين داده مىشد ، از همان زمينهاى زير كشت بود نه از 5 ، 12 ميليون هكتار باير . آمار زمينداران طبق آمار حكومت ظاهرشاهى ، در سراسر افغانستان 1257000 نفر ، سند مالكيت 4443382 هكتار زمين را در اختيار داشتند و 5 ، 9 ميليون هكتار زمين قابل كشت در سراسر افغانستان بدون سند مالكيت بود كه حكومت مىتوانست با ايجاد برنامهء آبرسانى آنها را در بين دهقانان بىزمين توزيع كند . اگر قضيهء زمين را از نگاه آمارى بنگريم ، از جمع جمعيت 17 ميليونى آنروز افغانستان ( 1350 ه . ش ) تنها نزديك به 13000000 نفر صاحب زمين بوده و آن هم طبق برآورد سرانه هر نفر 5 ، 3 هكتار و يا بهطور تقريبى 18 جريب زمين . ولى در عمل قضيه كاملا برعكس بود ، زيرا مالكان بزرگ كه هريك بيش از 50 جريب تا 1000 جريب زمين كشاورزى را در اختيار داشتند ، تعدادشان بيشتر از 2 درصد نبود . آنها به واقع بيش از 70 درصد كل زمينهاى زراعتى را در اختيار داشتند . بيشتر آنها در شهرها به سر برده ، زمين را به شكل اجاره به دهقان كمزمين و يا بىزمين مىدادند . نبود آب كافى و امكانات عصرى براى بهبود وضع زراعت ، دهقان را هميشه تحت فشار ملّاك مىگذاشت . درحالىكه بيشترين منبع پيداوار افغانستان را زراعت و مالدارى به خود اختصاص مىداد . در احصائيهء سال 1350 ه . ش از مجموع جمعيت 14280000 نفرى افغانستان به استثناى كوچيها ، افراد مستعد به كار ( اعم از زن و مرد ) 7060000 نفر